Lewa połowa okrężnicy

pawel stepuch grafika

Charakterystyczną cechą guzów o tej lokalizacji jest to, że częściej niż guzy jelita grubego o innej lokalizacji powodują niedrożność przewodu pokarmowego.

Objawy podniedrożności/niedrożności przewodu pokarmowego bywają często pierwszym symptomem choroby. Spowodowane jest to węższym światłem jelita niż w innych jego częściach.

Do pozostałych objawów można zaliczyć:

  • wąskie stolce
  • naprzemienne biegunki i zaparcia
  • objawy krwawienia do przewodu pokarmowego, głównie świeża krew/skrzepy/ krew wymieszana ze stolcem

Planowanie leczenia

Jakie badania są niezbędne do zaplanowania leczenia? Co zabrać na wizytę?

Jeśli nie masz wszystkich niezbędnych badań, nie przejmuj się, na wizycie zaplanujemy i uzupełnimy niezbędne badania diagnostyczne.

Potrzebne nam będą:

  1. Kolonoskopia z wynikiem histopatologicznym
  2. Tomografia 3-obszarowa: klatka piersiowa, jama brzuszna, miednica
  3. Badania laboratoryjne, które wykonamy przed operacją, takie jak grupa krwi, markery nowotworowe, podstawowe badania laboratoryjne poszerzone o panel z oceną stanu odżywienia.

Na wizytę zabierz:

  • listę przyjmowanych leków
  • karty wypisowe z poprzednich hospitalizacji, jeśli takowe były
  • w przypadku mężczyzn warto zabrać żonę 😉 – z doświadczenia wiem, że jest ona zazwyczaj najlepszym źródłem informacji o stanie zdrowia mężczyzny.

Dedykowana operacja

W obrębie lewej połowy okrężnicy najczęstszą lokalizacją jest esica. W tym przypadku dedykowaną operacją jest wycięcie esicy z guzem z zachowaniem odcinka zdrowego jelita po obydwu stronach wycinanego guza.

W zakres resekcji wchodzi również cały okoliczny układ chłonny w obrębie spływu chłonnego tej okolicy. W trakcie operacji, jeśli warunki śródoperacyjne na to pozwalają, wykonywane jest na nowo zespolenie jelita, zazwyczaj z użyciem szwów mechanicznych.

W pozostałych lokalizacjach lewej połowy okrężnicy dedykowaną operacją jest tzw. hemicolectomia lewostronna, czyli wycięcie lewej połowy okrężnicy. Różnica pomiędzy operacjami polega na zakresie resekcji i mimo sporej różnicy dla operatora przygotowanie jest podobne.

Przygotowanie do operacji

Szerokie przygotowanie ogólne do operacji jest opisane w dziale Prehabilitacja. Ważne jest, aby się zapoznać i zastosować do zebranych tam zaleceń.

Leki

Przyjmowane leki wymagają omówienia na wizycie, ale generalnie kontynuujemy przyjmowanie leków internistycznych od nadciśnienia, niedoczynności/nadczynności tarczycy itp. W dzień operacji przyjąć je rano, popijając małą ilością wody.

Odstawiamy leki przeciwkrzepliwe, często zamieniając je na iniekcje podskórne – na wizycie ustalimy, kiedy je odstawić

Już w szpitalu odstawiamy doustne leki na cukrzycę, które będą wymagały przestawienia terapii na insulinę.

W szpitalu

Dzień 1 – Przyjęcie do szpitala

Przyjęcie do szpitala zazwyczaj odbywa się dzień przed operacją. Po przyjęciu, jeśli będą wymagane jeszcze jakieś badania, to uzupełnimy je, pobierzemy prawdopodobnie krew na rezerwę krwi do operacji, wypełnimy niezbędną dokumentację.

Otrzymasz preparat do wyczyszczenia jelita – jak przy kolonoskopii.

Dzień 0 – Operacja

W dniu operacji zostaniesz zabrana/zabrany na blok operacyjny.

Na sali operacyjnej poznasz się z anestezjologiem, który podając różne specyfiki przez wkłucie żylne, wprowadza w błogi sen, następnie założy rurkę do tchawicy, przez którą na czas operacji prowadzona będzie wentylacja.

Po operacji pacjent trafia z powrotem na oddział chirurgii, gdzie w początkowym etapie będzie miał przy sobie jeszcze kilka kabelków monitorujących.

Gdy powrócą siły po znieczuleniu, nawet w dniu operacji, zalecamy uruchamianie. Po operacjach małoinwazyjnych zazwyczaj szybko jest taka możliwość

Dzień 1 – ?

Czas hospitalizacji jest trudny do przewidzenia i zależy od przebiegu procesu gojenia, rekonwalescencji i wielu innych czynników. Zazwyczaj przy prawidłowym niepowikłanym przebiegu wynosi 5–7 dni.

Co może pójść nie tak?

Generalnie… sporo rzeczy, dlatego na zgodach operacyjnych znajduje się wiele możliwych czarnych scenariuszy, łącznie ze śmiercią.

Trzeba jednak pamiętać o tym, że zgoda musi być tak sformułowana. To trochę tak, jak z ulotkami leków, na których zawarte są wszystkie możliwe skutki uboczne, łącznie z tymi, które w praktyce prawie nie występują.

Pamiętajmy również że, nawet przeprowadzona z kilku nacięć – jest to spora operacja i niesie ze sobą ryzyko powikłań. Część z nich znacznie można ograniczyć, przygotowując się odpowiednio do operacji, o czym piszę w dziale Prehabilitacja.

Najczęstsze możliwe powikłania okołooperacyjne, które mogą się wydarzyć to:

  • Krwawienie śródoperacyjne
  • Nieszczelność zespolenia

    – temat rzeka i zmora każdego chirurga zajmującego się chirurgią colorectalną.

    Pomimo użycia najnowocześniejszych staplerów, czy pieczołowitego szycia ręcznego, pomimo zastosowania śródoperacyjnej oceny ukrwienia z użyciem specjalnej kamery i kontrastu – zieleni indocyjaninowej (osobny temat jako ciekawostka do uzupełnienia i podlinkowania) – nieszczelności w jakimś odsetku będą występowały.

    Stan ogólny pacjenta i odpowiednie przygotowanie również zmniejsza ich ryzyko – patrz znowu dział Prehabilitacja.

  • Krwiak i zropienie rany

    – operujemy na materiale niezbyt sterylnym i pomimo stosowania tzn. wound protectorów, zabezpieczających ranę, zawsze może dojść do ich zropienia. Nie są to poważne wyzwania, jednak mogą wydłużyć pobyt w oddziale.

Stomia

To temat nieodzownie związany z chirurgią jelita grubego, każdy pacjent poddawany operacji colorectalnej musi być poinformowany, że może zaistnieć konieczność wyłonienia stomii, niekoniecznie na zawsze.

W przypadku objawów niedrożności przewodu pokarmowego zwiększa się ryzyko, że wyłonienie stomii będzie konieczne.

Ale właściwie, co to jest ta stomia?

Stomia jest to jelito, które zostało wyprowadzone i wszyte w skórę na brzuchu, umożliwiając zachowanie funkcji przewodu pokarmowego i wypróżnianie do przyklejonego worka.

Wiem, to temat, który u wielu osób budzi silne emocje i pacjenci chcą za wszelką cenę uniknąć stomii.

Pamiętajmy jednak, co jest naszym nadrzędnym celem – jest to wycięcie guza i potencjalne wyleczenie z choroby nowotworowej, obecność stomii przy tym, nawet jeśli miałaby być ona stomią definitywną, powinna zejść na dalszy plan.

Obecnie jest dostępnych wiele rodzajów worków, włącznie z wyborem kolorystycznym, funkcjonowanie ze stomią nie upośledza znacznie codziennego życia. 

Większość ograniczeń ma charakter psychiczny, często wynika z braku informacji, braku wsparcia profesjonalistów w tym tzw. pielęgniarek stomijnych, które są mistrzyniami w swoim fachu i nieocenioną pomocą w opiece nad stomią.

Po wyjściu ze szpitala

Po wyjściu ze szpitala otrzymasz dalszy plan.

Pierwsza wizyta w poradni odbywa się zazwyczaj ok. 1 tyg. po wyjściu ze szpitala. Sprawdzimy na niejprzebieg gojenia ran, usuniemy prawdopodobnie szwy skórne, jeśli będzie taka potrzeba zrobimy kontrolne badania laboratoryjne. Jest to również czas na zgłoszenie ewentualnych problemów i pytania.

Dalszy plan terapeutyczny jest uzależniony od wyniku badania histopatologicznego – wynik otrzymujemy zazwyczaj po 3–4 tyg.

W przypadku znacznego zaawansowania miejscowego, lub gdy w obrębie wyciętych węzłów chłonnych znajdą się zajęte chorobą nowotworową prawdopodobnie będziesz zakwalifikowana/zakwalifikowany do leczenia uzupełniającego, tj. chemioterapii / immunoterapii.

Leczenie systemowe jest dobierane w oparciu o badania genetyczne, które są zlecane równocześnie z badaniem histopatologicznym.

Obserwacja, czyli tzw. Follow Up u pacjentów z rakiem jelita grubego prowadzony jest przez 5 lat i obejmuje cykliczne wizyty co 3–6 m-cy z regularnie wykonywanymi badaniami endoskopowymi, obrazowymi oraz monitorowaniem markerów nowotworowych